Wyobraź sobie taką sytuację: Anglia, rok 1942, II Wojna Światowa.

Wokół wyją syreny. Właśnie trwa nalot bombowy na miasto, w którym mieszkasz. Wszystko dookoła wybucha. Serce wali Ci jak młotem. Nie wiesz, czy przeżyjesz tę noc.

Dla tysięcy osób to była niestety codzienność.

Dlatego w tym okresie angielscy lekarze podawali zarówno żołnierzom, jak i cywilom pewien naturalny środek, który pomagał im się uspokoić i zasnąć mimo stresu.

Był to… kozłek lekarski, znany też jako waleriana.

Lekarze nie dysponowali wtedy jeszcze badaniami klinicznymi na temat skuteczności kozłka, ani nie rozumieli, jak działa na poziomie biochemii mózgu.

Opierali się jednak na jego wielowiekowej tradycji i zaobserwowanej skuteczności.

Kozłek był bowiem stosowany już od starożytności (wspomina o nim m.in. Klaudiusz Galen - lekarz rzymskiego cesarza Marka Aureliusza).

Natomiast współcześnie…

To jedno z najlepiej przebadanych ziół pod kątem snu

W przeglądzie 60 badań z udziałem prawie 6900 osób, naukowcy uznali kozłka za bezpieczny i skuteczny środek wspomagający sen i zasypianie. [2]

Inny przegląd 16 badań z grupą placebo wykazał, że znacząco poprawia jakość snu - osoby, które go suplementowały prawie 2-krotnie częściej informowały naukowców o poprawie snu w stosunku do osób przyjmujących placebo. [3]

Natomiast prawdziwa moc kozłka w polepszaniu snu wychodzi dopiero, gdy połączy się go z inną rośliną - z chmielem zwyczajnym.

Te dwie rośliny działają ze sobą synergicznie - czyli wzmacniają swoje działanie.

Na poziomie biochemii (mocno upraszczając): kozłek sprawia, że mózg uwalnia więcej uspokajającego neuroprzekaźnika o nazwie GABA. Natomiast szyszki chmielu dodatkowo uwrażliwiają receptory w mózgu na ten neuroprzekaźnik, dzięki czemu jest on lepiej wykorzystywany.

Stąd wiele współczesnych badań [4, 5] pokazało, że odpowiednia mieszanka tych dwóch ziół działa na sen lepiej, niż gdyby brać tylko jedno z nich w większej ilości.

Temat naturalnych wspomagaczy snu wydaje mi się fascynujący, ale trochę za duży, jak na jednego maila.

Jeśli Cię interesuje, to po więcej zapraszam do mojego darmowego wideo:
4 naukowo potwierdzone sposoby na lepszy sen.

W filmiku poznasz m.in.

Jeszcze 3 dodatkowe rośliny (poza kozłkiem i chmielem) o najsilniejszych naukowych dowodach na polepszanie jakości snu.

Zobaczysz też na podstawie badań, jak dawkować każdą z nich oraz jak sam je codziennie stosuję.

I wiele więcej…

Zapraszam… i do usłyszenia 🙂

Damian Redmer

-----------
Źródła:

Benke, D., Barberis, A., Kopp, S., Altmann, K. H., Schubiger, M., Vogt, K. E., Rudolph, U., & Möhler, H. (2009). GABA A receptors as in vivo substrate for the anxiolytic action of valerenic acid, a major constituent of valerian root extracts. Neuropharmacology, 56(1), 174–181.
Shinjyo, N., Waddell, G., & Green, J. (2020). Valerian Root in Treating Sleep Problems and Associated Disorders-A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of evidence-based integrative medicine, 25, 2515690X20967323.
Bent, S., Padula, A., Moore, D., Patterson, M., & Mehling, W. (2006). Valerian for sleep: a systematic review and meta-analysis. The American journal of medicine, 119(12), 1005–1012.
Koetter, U., Schrader, E., Käufeler, R., & Brattström, A. (2007). A randomized, double blind, placebo-controlled, prospective clinical study to demonstrate clinical efficacy of a fixed valerian hops extract combination (Ze 91019) in patients suffering from non-organic sleep disorder. Phytotherapy research : PTR, 21(9), 847–851.
Schicktanz, N., Gerhards, C., Schlitt, T., Aerni, A., Müggler, E., de Quervain, D., Papassotiropoulos, A., Boonen, G., Drewe, J., & Butterweck, V. (2025). Effects of a Valerian-Hops Extract Combination (Ze 91019) on Sleep Duration and Daytime Cognitive and Psychological Parameters in Occasional Insomnia: A Randomized Controlled Feasibility Trial. Brain and behavior, 15(6), e70600.