Mógłbym od razu przejść do tego, jak spano w starożytności (i nie tylko), ale wybacz - MUSZĘ podzielić się też historią o tym, jak to przypadkowo odkryto.

Wydaje mi się fascynująca.

Profesor historii Roger Ekirch był w trakcie pisania książki. Szukał do niej materiałów o przestępczości w XVII-wiecznej Anglii.

Czytał właśnie akta z londyńskiego sądu z 1697 roku i w zeznaniu jednej dziewczynki trafił na zdanie, które nie dawało mu spokoju.

Brzmiało ono: "Po tym jak matka obudziła się ze swojego pierwszego snu, wyszła z domu".

"Pierwszy sen"? Co to niby jest?

Ekirch zaczął przekopywać akta pod tym kątem i zobaczył, że to sformułowanie powtarza się wielokrotnie w różnych zeznaniach:

"Złodziej włamał się do stodoły między moim pierwszym, a drugim snem".

"Obudziłem się po pierwszym śnie i zobaczyłem dym".

Przy czym nigdzie świadkowie nie tłumaczyli sędziom, co znaczy "pierwszy sen". Sędziowie też o to nie dopytywali.

To oznaczało, że jeszcze zaledwie 4 wieki temu w wielu obszarach koncepcje pierwszego i drugiego snu były dla ówczesnych ludzi tak naturalne i oczywiste, jak dla nas to, czym jest śniadanie.

Zaintrygowany Ekirch poszerzył swoje poszukiwania i zebrał łącznie ponad 2000 spisanych doniesień w kilkunastu językach - od starożytności po XIX wiek - na temat "pierwszego i drugiego snu".

Okazało się, że w wielu przedindustrialnych społeczeństwach sen był podzielony na dwa bloki.

W naszej strefie klimatycznej wiosną i jesienią (dokładne godziny zmieniały się w zależności od pory roku) wyglądał mniej więcej tak [1, 2]:

Pierwszy sen (21:00 - 01:00) - trwał zazwyczaj ok. 4 godziny.

Nocne czuwanie (01:00 - 2:30) - Ta "przerwa w śnie" dla ówczesnych ludzi była normalną częścią doby - czasem na modlitwę, przemyślenia, rozmowy, seks, odwiedzenie sąsiadów, dorzucenie drewna do pieca, sprawdzenie obejścia, żeby upewnić się, że nie kręcą się wilki, ani złodzieje.

Drugi sen (2:30 - 06:00) - trwał ok. 3-4 godziny.

Spanie w jednym bloku to stosunkowo nowy wynalazek. Zawdzięczamy go sztucznemu oświetleniu, rewolucji przemysłowej i zegarkom.

Jeśli więc budzisz się między 1 a 3 w nocy, to niekoniecznie znak, że "coś jest nie tak z Tobą lub Twoim snem".

Obecnie wybudzenia w środku nocy traktujemy jako problem, ale historia i badania sugerują, że może to być naturalny biologiczny ślad po tysiącach lat zupełnie innego rytmu spania.

Mimo, że sypiamy dosłownie od zawsze, to ciągle proces snu ma dla nas swoje tajemnice i dokonują się w tym obszarze nowe odkrycia.

Gdybyś chciał poznać te najbardziej praktycznie z nich, to nagrałem na ten temat darmowe wideo:

4 naukowo potwierdzone sposoby, by lepiej spać oraz każdego dnia budzić się wypoczętym

Poznasz w nim m.in.

2 nieintuicyjne nawyki, które wg różnych eksperymentów najbardziej polepszają jakość snu

Sposób by zasypiać znacznie szybciej i spać głębiej - nawet gdy wieczorem po głowie kołatają się różne myśli

Pozycję snu, w której najlepiej się regenerujemy

Jak w 30 sekund dziennie sprawić, żebyś w nocy lepiej się wysypiał (ten sposób testowało nawet wojsko)

Zapraszam do filmiku.

Do usłyszenia,
Damian Redmer

----------
Źródła:

Martin, J. J., & Ekirch, A. R. (2006). [Review of At Day’s Close: Night in Times Past]. Renaissance Quarterly, 59(2), 565–567.
Wehr T. A. (1992). In short photoperiods, human sleep is biphasic. Journal of sleep research, 1(2), 103–107.