Europa przeżywa żałobę po świecie, w którym transatlantyckie relacje były przewidywalne, a wspólne wartości niekwestionowane. USA pod rządami Donalda Trumpa – żyjącego, jak pisze Anne Applebaum, w alternatywnej rzeczywistości – nie są już odbierane jako gwarant stabilności, tylko jako jedno z głównych źródeł niepewności i ryzyka.

Wydarzeniem dnia jest Forum w Davos, które przyćmiewa spotkania z poprzednich lat. Oficjalnie w programie wciąż królują współpraca i wzrost, ale za kulisami wszyscy mówią o jednym: jak wypracować nowe bezpieczniki dla świata.

Zdaniem przewodniczącej Komisji Europejskiej Ursuli von der Leyen stary porządek już nie wróci, więc Europa musi budować „nową niezależność”.

Najbardziej przejmujące (i politycznie trzeźwe) było wystąpienie premiera Kanady Marka Carneya, który mówił o końcu „pięknej historii” i początku brutalnej rzeczywistości, w której geopolityka wielkich mocarstw nie ma hamulców. Podał też prostą regułę gry dla średnich potęg, takich jak Kanada czy kraje UE: albo połączą siły i zbudują trzecią ścieżkę, albo wylądują w cudzym menu.

Tegoroczne spotkanie w Davos może więc zostać zapamiętane jako początek nowego światowego rozdania. Dlatego bardzo polecam – także przyszłym historykom – naszą relację na żywo z tego szwajcarskiego kurortu.

Jeszcze kilka lat temu taki rozwój sytuacji byłby uznawany za czystą fantastykę. Dziś science fiction oficjalnie wkroczyło na polityczne salony. Przeczytajcie koniecznie tekst Radosława Czyża o fantastycznych fascynacjach polskiej (i nie tylko) prawicy.

Gdy świat rozłazi się w szwach, warto robić rzeczy, które w każdych warunkach mają sens, a więc pomagać potrzebującym. „Wyborcza” jak co roku gra i wystawia swoje aukcje w ramach Wielkiej Orkiestry Świątecznej Pomocy (m.in. spacer z Adamem Wajrakiem czy dzień w redakcji), a pieniądze idą na „zdrowe brzuszki naszych dzieci”, czyli opiekę gastroenterologiczną najmłodszych.

Dołóżcie też, co możecie do zbiórki „Ciepło z Polski dla Kijowa”. W stolicy Ukrainy po rosyjskich atakach ludzie zostają bez prądu, ogrzewania i wody, przy temperaturach rzędu kilkunastu stopni poniżej zera.

I jeszcze jedno: dziś jest Dzień Babci. Gdyby ktoś jeszcze się pytał – przypominamy tekst o tym, po co nam babcie. Biolodzy ewolucyjni szukali odpowiedzi nawet u waleni (serio!).